(Stop)advies heeft altijd zin

Fien Huige van Bureau Los is een stoppen-met-roken (SMR) specialist en heeft de afgelopen maanden vele praktijkondersteuners gecoacht op het gebied van SMR-begeleiding. Ze vertelt over haar ervaringen met deze pilot en kijkt vooruit naar het vervolgtraject.

De afgelopen maanden heb ik middels een microfinanciering van ROHA de POH-ers in Amsterdam Noord mogen coachen op het gebied van stoppen-met-roken begeleiding. In dit stuk een beschrijving van mijn ervaring.
Maar eerst even voorstellen, mijn naam is Fien Huige eigenaar van Bureau Los. Ik ben een stoppen-met-roken (SMR) specialist. Ik begeleid rokers bij het stopproces middels groepstrainingen en bied SMR-scholingen, -workshops en -coachingtrajecten aan mensen die in de zorg werken.

Hierbij enkele uitspraken van deelnemers van de scholingen:

‘Heb jezelf wel gerookt? vraagt de patiënt dan. Nee dus. Dan heb ik het gevoel meteen met 10-0 achter te staan.’

‘Ja, en dat ik het dan moet oplossen!’

‘Eigenlijk vind ik het gewoon verschrikkelijk dat roken, ik weet niet wat ik er mee moet.’

‘Wat vind jij van de E-sigaret? Wat is daar de richtlijn voor? Is het niet gewoon troep?’

‘Aankomen, dát zit de patiënt dwars. Dat is toch vreselijk Fien? Die paar kilo is dan erger in de ogen van de roker dan het roken van een sigaret. Wat zeg jij dan tegen zo’n roker?’

‘Mogen mensen met een hoge bloeddruk nu wel of geen nicotinepleisters plakken?’

‘Het advies dat ik moet geven is natuurlijk stoppen met roken, maar ik wil wel de relatie met de patiënt goed houden. Hoe pak ik dat aan?’

‘Wat moet ik doen als ik denk dat het de patiënt niet gaat lukken. En hij wéér bij mij komt met het idee dat hij moet stoppen. Soms is het gewoon niet het goede moment, toch?’

Prachtige (coach)vragen! Met niet altijd een eenduidig antwoord, net als bij de patiënt. De ene keer gaat het om een duidelijk advies: ‘U kunt geen Champix gebruiken, omdat u ook zwanger probeert te worden’. Maar de meeste vragen zijn echter maatwerk. Hoe komt het bijvoorbeeld dat een POH-er denkt dat de relatie met de patiënt wordt verstoord als je aangeeft dat iets je gezondheid schaadt? Wat zit daarachter? Hoe en wanneer in een consult kun je het best dat stopadvies geven?
Er is natuurlijk niet 1 antwoord op dat soort vragen. Iedereen is anders. De patiënt, en ook de POH-er.
Samen met de POH-er kon ik stapjes zetten in dat proces. Vaak waren het eerste stapjes. Ik kon niet altijd tot de kern komen.

Van deze pilot hebben we dan ook veel geleerd. De drie belangrijkste leerpunten:

1. POH-ers werken hard! Ze zijn daardoor zeer moeilijk te bereiken voor mij. Dat moet dus in een vervolgtraject anders, gewoon bellen naar de praktijk om alle POH-ers te benaderen is zeer arbeidsintensief.

2. Er waren een paar POH-ers die veel ervaring hadden met SMR-begeleiding. Maar ook veel POH-ers die SMR-begeleiding (nog) niet bieden. Het is daarom, denk ik, beter om POH-ers hier niet 1 op 1 in te coachen/scholen. Motiverende gespreksvoering, bespreken van het stappenplan van de Richtlijn Tabaksverslaving en uitleg over de verschillende rookstop hulpmiddelen kan bijvoorbeeld makkelijk aangeboden worden in een groepsscholing. Dat scheelt geld, maar bovenal leer je dan van elkaar en wordt het levendiger.

3. De 1 op 1 coaching is sowieso waarschijnlijk minder succesvol. Beter lijkt het om ook het eventuele vervolgtraject waarin we kunnen gaan verdiepen in groepsvorm aan te bieden. De onderwerpen van de verdieping worden door het groepje, bijvoorbeeld een intervisiegroep, zelf aangereikt. In de vorm van casuïstiek en een kleine minischoling gaan we aan de slag.

Genoeg geleerd van deze pilot dus. Ik kijk uit naar het vervolgtraject.
Voor nu, tot slot, voor elke zorgprofessional die dit leest: het heeft altijd zin om wel dat stopadvies te geven, eens per jaar. Zo planten we samen een heleboel zaadjes en gaat een roker in ieder geval nadenken over zijn rookgedrag.

Hartelijke groet,
Fien Huige
fien@bureaulos.nl